Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4: Chủ động phòng bệnh bắt đầu từ đâu?

Hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4, các chuyên gia y tế nhấn mạnh, "chìa khóa" để xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh không nằm ở điều trị, mà ở việc chủ động phòng bệnh từ sớm, từ xa.

Thực tiễn tại các cơ sở y tế cho thấy, thông điệp "phòng bệnh hơn chữa bệnh" đang dần được cụ thể hóa bằng những hành động thiết thực, hướng người dân thay đổi nhận thức và hành vi chăm sóc sức khỏe.

Lan tỏa thông điệp "Chủ động phòng bệnh - Vì một Việt Nam khỏe mạnh" trong cộng đồng.

Chia sẻ với PV Báo Sức khỏe và Đời sống, ThS.BS Nguyễn Thành Quân – Trưởng Phòng Quản lý chất lượng, Phó Trưởng khoa Thính - Thanh học, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương cho rằng, việc tổ chức Ngày Sức khỏe toàn dân vào ngày 7/4 hằng năm, trùng với Ngày Sức khỏe thế giới do Tổ chức Y tế thế giới phát động, mang ý nghĩa đặc biệt trong việc cụ thể hóa chủ trương phát triển con người là trung tâm, lấy phòng bệnh làm nền tảng.

Với thông điệp "Chủ động phòng bệnh - Vì một Việt Nam khỏe mạnh", chương trình không chỉ dừng lại ở tuyên truyền mà còn hướng tới thay đổi hành vi, thúc đẩy người dân chủ động phát hiện sớm bệnh tật, giảm gánh nặng điều trị và nâng cao chất lượng sống.

ThS.BS Nguyễn Thành Quân tư vấn cho người dân đến khám nhân Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4.

Từ góc độ chuyên ngành Tai Mũi Họng, BS Quân khuyến cáo người dân cần đặc biệt lưu ý đến các bệnh không lây nhiễm và các yếu tố nguy cơ từ môi trường như viêm mũi dị ứng, suy giảm thính lực, các bệnh lý ác tính vùng đầu – cổ, đồng thời không được chủ quan trước các bệnh truyền nhiễm đường hô hấp.

Để trả lời câu hỏi "phòng bệnh bắt đầu từ đâu", bác sĩ nhấn mạnh, trước hết phải xây dựng lối sống lành mạnh, duy trì vận động thể lực và khám sức khỏe định kỳ. Riêng với chuyên ngành Tai Mũi Họng, việc giữ gìn vệ sinh môi trường, sử dụng khẩu trang, hạn chế tiếng ồn và bảo vệ tai trước các tác nhân gây hại là những biện pháp thiết thực.

Ngoài ra, các hoạt động khám sàng lọc miễn phí cũng góp phần giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế, phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật và hình thành thói quen khám chữa bệnh chủ động. 

Tại khu vực khám của Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương dịp này, người dân đến thăm khám sẽ được hướng dẫn chi tiết cách nhận biết các dấu hiệu sớm của bệnh lý vùng Tai Mũi Họng và đầu - cổ, cách duy trì thói quen sinh hoạt khoa học nhằm bảo vệ sức khỏe cho bản thân cùng gia đình.

ThS.BS. Vũ Quang Huy khuyến nghị người dân cần duy trì tầm soát sức khỏe định kỳ, nhất là người có bệnh mạn tính phải được theo dõi thường xuyên.

ThS.BS Vũ Quang Huy – Khoa Thận tiết niệu, Bệnh viện Nội tiết Trung ương cũng cho rằng, Ngày Sức khỏe toàn dân là cơ hội quan trọng để nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động trong cộng đồng. Theo BS Huy, các bệnh không lây nhiễm như nội tiết, rối loạn chuyển hóa, tim mạch, béo phì đang gia tăng nhanh và có xu hướng trẻ hóa, đặt ra thách thức lớn cho hệ thống y tế. Bên cạnh đó, các bệnh lý hô hấp và hệ quả từ lối sống thiếu khoa học cũng đang góp phần làm gia tăng nguy cơ bệnh tật.

Do đó, bác sĩ khuyến nghị người dân cần duy trì tầm soát sức khỏe định kỳ, đặc biệt với người có bệnh mạn tính phải được theo dõi thường xuyên. Đồng thời, cần xây dựng lối sống khoa học, hạn chế các yếu tố nguy cơ như sử dụng chất kích thích, ăn uống thiếu lành mạnh và ít vận động. Đây chính là bước đi căn bản, giúp phát hiện sớm nguy cơ và kiểm soát bệnh ngay từ giai đoạn đầu.

Cũng theo BS Huy, các chương trình khám sàng lọc miễn phí không chỉ giúp phát hiện sớm bệnh mà còn tạo cầu nối giữa người dân và cơ sở y tế, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý sức khỏe lâu dài. 

"Phòng bệnh luôn là giải pháp bền vững và hiệu quả hơn so với điều trị", BS Huy nhấn mạnh.

TS. Bùi Thị Thúy cho rằng, dinh dưỡng hợp lý cần được duy trì xuyên suốt vòng đời.

Ở lĩnh vực dinh dưỡng – yếu tố nền tảng của phòng bệnh, TS. Bùi Thị Thúy – Phụ trách khoa Khám, Tư vấn dinh dưỡng người lớn, Viện Dinh dưỡng nhấn mạnh, dinh dưỡng hợp lý cần được duy trì xuyên suốt vòng đời. Người dân cần chuyển từ "ăn cho no" sang "ăn cho đúng và đủ", phù hợp với tình trạng sức khỏe và từng giai đoạn sinh lý. 

Các khuyến cáo dinh dưỡng cần hướng tới việc lựa chọn thực phẩm hợp lý, xây dựng cấu trúc bữa ăn khoa học và cá thể hóa theo từng nhóm đối tượng như người trẻ, người cao tuổi hay phụ nữ mang thai.

Để chủ động phòng bệnh, TS Thúy khuyến nghị mỗi người cần duy trì khám sức khỏe định kỳ, kết hợp chế độ ăn đa dạng, ăn đúng giờ, đủ bữa và phù hợp với từng giai đoạn sinh lý, bệnh lý. Cùng với đó, các hoạt động tầm soát miễn phí như trong Ngày Sức khỏe toàn dân chính là "điểm khởi đầu" giúp người dân nhận diện tình trạng sức khỏe và điều chỉnh hành vi kịp thời.

Theo các bác sĩ, chủ động phòng bệnh không phải là việc lớn lao, mà bắt đầu từ những hành động rất cụ thể – khám định kỳ, ăn uống khoa học, vận động thường xuyên và thay đổi lối sống mỗi ngày. Đây chính là nền tảng bền vững để mỗi người tự bảo vệ sức khỏe và góp phần xây dựng một Việt Nam khỏe mạnh.