Món cá ủ chua quen thuộc liên tiếp gây ngộ độc: Lộ ‘khoảng trống’ chết người trong chế biến

Từng là món ăn truyền thống gắn bó với bữa cơm của đồng bào miền núi, cá ủ chua nay trở thành nguyên nhân của hàng loạt ca ngộ độc nguy hiểm. Kết quả kiểm tra cho thấy vi khuẩn sinh độc tố thần kinh đã xuất hiện trong món ăn này, trong khi thói quen chế biến, bảo quản thiếu an toàn vẫn phổ biến.

Liên tiếp các vụ nghi ngộ độc thực phẩm liên quan đến cá ủ chua xảy ra tại địa bàn các xã miền núi đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về một món ăn tưởng chừng quen thuộc.

Ngày 17/3, trao đổi với Tiền Phong, ông Nguyễn Tấn Hải – Phó Giám đốc Sở Y tế Đà Nẵng cho biết, đơn vị vừa tổ chức đoàn công tác kiểm tra thực địa tại hai xã Phước Năng và Phước Chánh – nơi ghi nhận nhiều ca nghi ngộ độc liên quan đến cá ủ chua.

Cá ủ chua - món ăn quen thuộc của đồng bào vùng cao đang là nguyên nhân của nhiều vụ ngộ độc bởi “khoảng trống” chết người trong chế biến

Theo thống kê, từ tháng 2 đến đầu tháng 3/2026, tại hai địa phương này đã xảy ra 3 vụ với 5 trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm. Đáng chú ý, mẫu cá ủ chua trong bữa ăn của bệnh nhân Hồ Văn Thọ (trú thôn 3, xã Phước Chánh) được xác định dương tính với vi khuẩn Clostridium botulinum – tác nhân sinh độc tố thần kinh cực mạnh type E. Đây là trường hợp ngộ độc đơn lẻ do độc tố Botulinum đã được xác định rõ.

Các trường hợp còn lại đang tiếp tục được cơ quan chuyên môn xét nghiệm để làm rõ nguyên nhân.

Qua khảo sát thực tế, ngành chức năng nhận định cá ủ chua là món ăn truyền thống, gắn liền với phong tục, tập quán sinh hoạt của đồng bào địa phương và được sử dụng phổ biến trong bữa ăn hằng ngày. Tuy nhiên, chính thói quen chế biến thủ công, bảo quản chưa bảo đảm điều kiện vệ sinh lại đang tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm.

Pause

00:00

00:46

01:09

Mute

Nhiều hộ gia đình vẫn ủ cá theo kinh nghiệm, thiếu kiểm soát về môi trường, nhiệt độ, dụng cụ chế biến… tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và sinh độc tố nguy hiểm. Đáng lo ngại, một bộ phận người dân còn chủ quan khi xuất hiện các triệu chứng ban đầu như mệt mỏi, nhìn mờ, khó nuốt…, dẫn đến chậm trễ trong việc đến cơ sở y tế.

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền tại cơ sở vẫn còn nhiều hạn chế. Hệ thống truyền thông trực tiếp tại thôn, bản còn thiếu, khiến người dân khó tiếp cận các khuyến cáo về an toàn thực phẩm.

Lực lượng chức năng về tận nhà dân để tuyên truyền sau khi xảy ra liên tiếp các vụ ngộ độc do ăn cá ủ chua.

Xây dựng quy trình chế biến cá ủ chua an toàn

Trước thực trạng này, Sở Y tế TP. Đà Nẵng đã chỉ đạo các đơn vị liên quan triển khai hàng loạt giải pháp. Chi cục An toàn thực phẩm được giao chủ trì điều tra, xử lý các sự cố ngộ độc nghiêm trọng; phối hợp truy xuất nguồn gốc thực phẩm và đề xuất biện pháp phòng ngừa.

Đặc biệt, ngành chức năng sẽ xây dựng quy trình chế biến cá ủ chua an toàn với nội dung ngắn gọn, dễ hiểu, có hình ảnh minh họa, phù hợp với điều kiện sinh hoạt của người dân miền núi.

Song song, các tổ công tác truyền thông sẽ được thành lập tại vùng nguy cơ cao, trực tiếp “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng hộ” để phổ biến kiến thức. Lực lượng già làng, trưởng thôn, người có uy tín trong cộng đồng được huy động tham gia tuyên truyền, từng bước thay đổi thói quen chế biến thực phẩm.

Chính quyền địa phương được yêu cầu siết chặt quản lý đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm ủ chua, lên men; kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp vi phạm.

Theo ngành y tế, việc thay đổi tập quán chế biến truyền thống không thể diễn ra trong ngày một ngày hai. Tuy nhiên, nếu không kiểm soát tốt, những món ăn quen thuộc như cá ủ chua hoàn toàn có thể trở thành “bẫy độc” đe dọa sức khỏe cộng đồng.

Liên quan đến tình hình sức khỏe các nạn nhân ngộ độc do ăn cá ủ chua, đến nay các bệnh nhân đã qua cơn nguy kịch, có tiến triển tốt. “2 bệnh nhân ngộ độc do ăn cá ủ chua được chuyển đến điều trị tại Bệnh viện Phụ sản Nhi thì hiện tại sức khỏe tiến triển tốt. Các bệnh nhân đều đã cai máy thở, đặc biệt bệnh nhân 11 tuổi hiện nhiều chỉ số tốt, dự kiến sẽ được xuất viện trong tuần này. Cháu còn lại đang theo dõi điều trị, hiện cũng đã cai thở máy” - BS.CKII Võ Hữu Hội – Phó Giám đốc Bệnh viện Phụ sản – Nhi Đà Nẵng, thông tin.